कवि परिचय
पाठ की विधा : कहानी
लेखक का नाम: मुंशी प्रेमचंद
जन्म और जन्म स्थल : वारणासी के पास लमही गाँव में 31 जुलाई 1880 में हुआ। प्रमुख
रचनाएँ : उपन्यास गोदान, सेवा सदन, गबन, निर्मला, कर्मभूमी आदी ।
प्रसिद्ध कहानियाँ : पंच परमेश्वर, नाम का दरोगा, बडे घर की बेटी, पूस की रात आदी । कहानियों का संग्रह मानसरोवर । वास्तविक नाम धनपत राय
उपाधी उपन्यास सम्राट
एक वाक्य में उत्तर लिखिए:
1. लेखक चीजे खरीदने काहाँ गये थे।
उत्तरः लेखक चीजे खरीदने बाजार गये थे ।
2. लेखक को क्या नजर आया ?
उत्तर: दूकान पर बहुत अच्छे रंगदार गुलाबी सेब सजे हुए नजर आया ।
3. लेखक का जी क्यों ललचा उठा ?
उत्तर : रंगदार गुलाबी सेबों को देखकर लेखक जी ललचा उठा ।
4. टोमाटो किसका आवश्यक अंग बन गया था ?
उत्तर: टोमाटो भोजन का आवश्यक अंग बन गया था।
5. स्वाद में सेब किससे बढकर नहीं है ?
उत्तर: स्वाद में सेब आम से बढकर नहीं है।
6. रोज एक सेब खाने से किनकी जरूरत नहीं होगी ?
उत्तर: रोज एक ‘सेब खाने से डाक्टर की जरूरत नहीं होगी।
दो-तीन वाक्यों में उत्तर लिखिए:
1) आजकल शिक्षित समाज में किसके बारे में विचार किया जाता है?
उत्तर: आजकल शिक्षित समाज में विटामिन और प्रोटीन के बारे में विचार किया जाता है।
2) दूकानदार ने लेखक से क्या कहा ?
उत्तर: दूकानदार ने लेखक से कहा की ‘बाबूजी, बडे मजेदार सेब आए हैं, खास कश्मीर के । आप ले जाए, खाकर तबीयत खुश हो जायेगी।
3) दूकानदार ने अपने नौकर से क्या कहा ?
उत्तर: दूकानदार ने अपने नौकर से कहा कि सुनो, आधा सेर कश्मीरी सेब निकाल ला। चुनकर लाना ।
4) सेब की हालत के बारे में लिखिए।
उत्तर: पहला सेब सड़ाकर एक रुपये का आकार का छिलका गला हुआ था ।
दूसरा सेब आधा सडा हुआ था ।
तीसरा सेब एक तरफ दबकर पिचक गया था ।
और चौथा सेब में काला सुराखा था। जैसे अक्सर बेरों में होता है ।
IV. विलोम शब्द लिखिए :
शाम × सबेरे
खरीदना × बेचना
बहुत × कम
अच्छा × बुरा
शिक्षित × अशिक्षित
आवश्यक × अनावश्यक
गरीब × अमीर
रात × दिन
संदेह × निःसंदेह
साफ × गंदा
बेईमान × ईमानदार
विश्वास × अविश्वास
सहयोग × असहयोग
हानि × लाभ
पास × दूर
गम × खुशी
अन्य वचन लिखिए
चीजों – चीज
रास्ता – रास्ते
फल – फल
घर – घर
रुपए – रूपया
आँखें – आँख
कर्मचारी – कर्मचारियों
व्यापारी – व्यापारियों
रेवड़ी – रेवडियाँ
दुकान – दुकानें
निम्न लिखित वाक्यों को सही क्रम से लिखिए:
1) गाजर गरीबों भी पहले के पेट की चीज भरने थी।
उत्तर: गाजर भी पहले गरीबों के पेट भरने की चीज थी।
2) अब चीज नहीं है वह केवल स्वाद की ।
उत्तर: अब केवल वह स्वाद की चीज नहीं है।
3) नहीं लायक खाने भी सेब एक ।
उत्तर: एक सेब भी खाने लायक नहीं ।
4) मालूम हुई घर आकर अपनी भूल ।
उत्तर : घर आकर अपनी भूल मालूम हुई।
अपनी मातृभाषा कन्नड या अंग्रेजी में अनुवाद कीजिए :
1. गाजर भी पहले गरीबों के पेट भरने की चीज थी।
ಗಜ್ಜರಿಯೂ ಕೂಡಾ ಮೊದಲು ಬಡವರ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿತ್ತು,
2. दूकानदार ने ‘कहा- बड़े मजेदार सेब आए हैं।
ಬಹಳ ರುಚಿಕರವಾದ ಸೇಬು ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಅಂಗಡಿಯವನು ಹೇಳಿದನು
3. एक सेब भी खाने लायक नहीं।
ಒಂದು ಸೇಬೂ ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಿಲ್ಲ
4. दुकानदार ने मुझसे क्षमा माँगी।
ಅಂಗಡಿಯವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾರಾಂಶ 👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇👇
ಕನ್ನಡ ಸಾರಾಂಶ
ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಲೇಖಕ ಪ್ರೇಮಚಂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವವನ್ನು ಮಾರ್ಮಿಕವಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿಯ ಪಂಜಾಬಿ ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ (ಹಣ್ಣು, ಗಜ್ಜರಿ, ಬೇವಿನಕಾಯಿ ತಿಂದರೆ ಒಳಿತೆಂದು) ನಾಲ್ಕು ಆಣೆ ನೀಡಿ ಅರ್ಧ ಸೇರು ಸೇಬು ಖರೀಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೌಕಾಸಿ ಮಾಡದೇ ರುಮಾಲಿಗೆ ಹಾಕ್ಕೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ತಿನ್ನಲು ಬಾರದ ಕೊಳೆತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅಂಗಡಿಕಾರನಿಂದ ಲೇಖಕರು ಪರಿತಪಿಸಿದರು. 1 ನೇ ಸೇಬುಕೊಳೆತಿತ್ತು. ( ಸಿಪ್ಪೆ ಮಾಗಿತ್ತು) 2 ನೇ ಸೇಬು 1/2 ಕೊಳೆತ್ತಿತ್ತು. 3ನೇ ಸೇಬು ಕೊಳೆಯದೆ ಒಂದೆಡೆ ಚಚ್ಚಿ ಹೊಗಿತ್ತು. 4 ನೇ ಸೇಬಿವಿನಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ರಂದ್ರ ಇತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅದೋಪಥತನದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರ ವಾಯಿತು. ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರ ವಾಗಲಿಲ್ಲಾ. ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೇಬು ಕೆಟ್ಟರೆ ಆ ಅಂಗಡಿಕಾರನು ಕ್ಷಮೆಗೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಕಣ್ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಹಾಳಾದ ಸೇಬು ನೀಡಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದಿತ್ತು ಆದರೆ ನಾಲ್ಲೂ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಮೋಸ ಮಾಡಿದನೆಂದು ತಿಳಿದರು. ಹಾಗೂ ಈ ಮೋಸಕ್ಕೆ ತನಗೆ ತಾನೇ ಆತ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಸೇಬುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೇ ಇರುವದು. ಈ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಹಾವ-ಭಾವಗಳಿಂದ (Body language) ಚೌಕಶಿ ಮಾಡದವ, ಹಾಗೂ ಪುನ: ವಾಪಸ ಸೇಬು ಹಿಂತಿರಿಗಿಸಲಾರದವ ಎಂದು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಂಗಡಿಕಾರನಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಲು ಎಲ್ಲಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಮೊದ ಮೊದಲು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಇತ್ತು ಹೇಗೆಂದರೆ ಲೇಖಕರು ಮೋಹರ್೦ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ ಖರೀದಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದಾಗ ಆಂಗಡಿಕಾರನು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ ಸಂದಾಯವಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಲೇಖಕರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಇಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಶ್ಮೀರಿ ಸೇಬು ಎಂದು ಹಾಳಾದ ಸೇಬುಗಳನ್ನು ಮೋಸಮಾಡಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮಂತೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದರೆ ನಿಮಗೂ ಕಶ್ಮೀರಿ ಸೇಬು (ಹಾಳಾದ ಸೇಬು) ದೊರಕಬಹುದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ
No comments:
Post a Comment